تاريخچه تشكيل شركتهاي تعاوني روستايي در ايران
بازدید : 1300
تاریخچه تشکیل شرکت های تعاونی در ایران
پس از تصويب قانون اصلاحات ارضي در سال ۱۳۴۰ كه
براساس تبصره ماده ۱۶ آن، به كساني زمين واگذار مي شد كه
عضويت شركت تعاوني روستايي همان ده را پذيرفته باشند،
شركتهاي تعاوني روستايي با سرعت زيادي تشكيل شدند. در
سال ۱۳۴۲ سازمان مركزي تعاون روستايي همزمان با اجراي
قانون اصلاحات ارضي و با هدف تأمين موجبات گسترش و
تقويت تعاون در روستاها، توسعه عمليات اقتصادي، بازاريابي و
خدمات تعاوني و نظاير آن و با وظيفه هدايت، حمايت و نظارت
بر شبكه تعاونيهاي روستايي _ كشاورزي تشكيل شد.
تاريخچه تشكيل شركتهاي تعاوني روستايي در ايران
پس از تصويب قانون اصلاحات ارضي در سال ۱۳۴۰ كه
براساس تبصره ماده ۱۶ آن، به كساني زمين واگذار ميشد كه
عضويت شركت تعاوني روستايي همان ده را پذيرفته باشند،
شركت هاي تعاوني روستايي با سرعت زيادي تشكيل شدند. در
سال ۱۳۴۲ سازمان مركزي تعاون روستايي همزمان با اجراي
قانون اصلاحات ارضي و با هدف تأمين موجبات گسترش و
تقويت تعاون در روستاها، توسعه عمليات اقتصادي، بازاريابي و
خدمات تعاوني و نظاير آن و با وظيفه هدايت، حمايت و نظارت
بر شبكه تعاوني هاي روستايي _ كشاورزي تشكيل شد.
شركت هاي تعاوني روستايي براساس اساسنامه اشان، قادر به
فعاليت در زمينه هاي مختلفي مانند ايجاد واحدها و مجتمع هاي
توليدي در بخش هاي كشاورزي و صنعت، تهيه و تدارك
كالاهاي معيشتي و نهاد هاي توليدي ، ارائه خدمات تاسيساتي و
زيربنايي در جهت عمران و توسعه روستايي و كشاورزي، ارائه
خدمات بازاريابي و بازاررساني توليدات كشاورزي، ارائه خدمات
مالي و اعتباري ، ارائه خدمات فني و مشاوره اي، ارائه خدمات
اطلاع رساني، ترويجي و آموزشي، مديريتي، نظارتي و حقوقي
بوده ، ليكن در عمل و در زمانهاي مختلف، اين شركتها
همگي فعاليت محدود و مشابهي داشته، جداي از شرايط اقليمي،
فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي هر منطقه عمل كرده اند.
اساسنامه اين تعاوني ها مويد گستردگي حدود و عمليات
مورد نظر قانون گذار براي آنها بوده ، امكان فعاليت اين شركتها
در زمينه هاي مختلف به صورت بالقوه در آن وجود دارد ، ليكن
بررسي عملكرد گذشته و حال اين تعاوني ها حاكي از آن است كه آنها
همگي و البته به صورت ناقص ، در زمينه تهيه و تدارك كالاهاي
معيشتي و نهاده هاي توليدي، خدمات بازاررساني و بازاريابي
توليدات كشاورزي و خدمات مالي و اعتباري، فعاليت داشته اند.
به همين دليل، نه تنها نتوانسته اند به صورت كامل و در خور،
نقش مثبت و سازنده خود را ايفا كنند ، كه در برنامه هاي توسعه
منطقه نيز جايگاه قابل توجهي پيدا نكرده اند. بررسي
عملكرد اين شركت ها در دهه هاي گذشته، چه در قبل و چه در
بعد از انقلاب اسلامي مبين آن است كه اين تعاوني ها بيش از
آن كه در خدمت توسعه منطقه و بهبود شرايط روستاييان باشند،
در خدمت اهداف دولت و به عبارتي مجري سياست ها و
برنامه هاي آن، بوده اند و دولت بخش زيادي از وظايف خدمات
رساني خود به روستاها را از طريق اين شركتها و اتحاديه ها
انجام داده است. اين مهم خصوصاً در طي دوران جنگ و بنا به
شرايط و موقعيت اضطراري كشور، فوق العاده چشم گير و قابل
توجه بوده است. پس از پايان جنگ و در راستاي اجراي
برنامه هاي تعديل اقتصادي، ضمن واگذاري بسياري از امور به
بخش خصوصي، بدون آن كه دولت پيش شرطهاي لازم براي
اجراي برنامه ها را فراهم كرده باشد، از ميزان حمايت از اين
بخش كاست. همچنين به علت كاهش يارانه ها و كالاهاي
يارانه اي ، تورم شديد، مهاجرت رو به تزايد و افزايش مشكلات
اقتصادي در سطح روستاها ، اين شركت ها با مشكلات روبه
افزايشي رو به رو شدند كه بر عملكرد و در نتيجه، بر موفقيت
آنها تأثير گذاشت.
